English
پنج شنبه، ۳۰ آبان ۱۳۹۸, ۰۷:۵۸
به پایگاه اطلاع رسانی صنایع آب، برق، نفت و انرژی خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود

اخبار

مهندس عبادزاده:ضرورت هدفمند کردن جوائز صادراتی

مهندس عبادزاده:ضرورت هدفمند کردن جوائز صادراتی
مدیر عامل شرکت صانیر: خوشبختانه چندیست که بحث " ضرورت هدفمند کردن جوائز صادراتی" در دستور کار متولیان امر قرار گرفته استبی اعتنا به تجارب گذشته؛ من خوش بین تر از آنم که "هدفمند کردن" را "کاهش" یا خدایی ناکرده "به فراموشی سپردن" معنا کنم، لذا بعنوان یکی از دست اندرکاران صادرات خدمات فنی و مهندسی وظیفه خود می دانم نکاتی را بیان دارم، تا که قبول افتد و که در نظر آید
همانگونه که یحتمل آگاهی دارید، سازمان توسعه تجارت ایران باستناد تصویب نامه هیات وزیران، بعنوان مسئول و متولی توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی کشور تعیین شده است. از سویی همین سازمان مجری پرداخت جوائز صادراتی است که از سال 1380 در ایران باب شده است. بنا به دلائلی که یکی از آنها محدود بودن منابع و کمبود بودجه است، سازمان توسعه و تجارت تصمیم می گیرد جایزه های صادراتی را هدفمند کند و به عنوان یکی از گامهای اساسی، اقدام به تهیه "جدول ضریب حمایت از کالاهای صادراتی برای توسعه و نفوذ در بازارهای هدف" می نماید. بموجب این جدول به عوض اینکه جوائز صادراتی تمامی کالاها 3% باشد، با توجه به یکسری عوامل از جمله ارزش افزوده کالا، ضریب حمایتی برخی از کالاها حذف و بقیه از نیم تا 3 درصد در نوسان است . اگر چه بحث اصلی این یادداشت جوائز صادراتی متعلقه به صادرات خدمات فنی و مهندسی است، ولی بعلت ارتباط موضوعی ذکر 2 نکته خالی از فایده نیست:
 
نخست آنکه در این جدول برای "توسعه و نفوذ" در بازارهای جهانی ضریب یکسانی اعمال می شود، در حالیکه فاتحان بازارهای نو، رنجها و هزینه های بیشتری متحمل می شوند که در خور تقدیر و تشویق، و صد البته جبران مادی است کما اینکه  "تنوع بخشی به بازار های صادراتی" بعنوان یکی از راهبردهای توسعه صادرات غیر نفتی در دستور کار سازمان توسعه  تجارت  نیز گنجانده شده است.
 
نکته دیگر اینکه در اینجا هدفمند کردن جوائز صادراتی، صرفاً در جهت کاهش میزان جائزه بوده است و ضمن کافی فرض کردن 3%، با اعمال این ضرایب تعدادی از صادر کنندگان، مشمول درصدهای کمتری شده و یا کلاً از جایزه محروم گردیده اند.
 
به هر روی ، فارغ از ایراداتی که هر نوآوری می تواند داشته باشد، در صورت تناسب و تکافوی جوائز صادراتی، تهیه این جدول فی نفسه امری بسیار ضروری و پسندیده ایست و شکی نیست آنکه یخچال به قطب شمال صادر می کند، باید از حمایت و تشویقهای بیشتری نسبت به "خام فروشان" برخوردار شود!
         +++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
 
صادرات خدمات فنی و مهندسی و نحوه حمایت از آن، حکایت دیگریست و در این یادداشت با جلب توجه علاقمندان وصاحب نظران به پاره ای نکات ، تقاضای بازنگری و اصلاح در نحوه و میزان پرداخت آن را دارم:
اگر جایزه صادراتی را نوعی یارانه فرض کنیم که دولت، بمنظور ارتقاء رقابت مندی، به صادرکنندگان خدمات و نیز کالاهای غیر نفتی پرداخت می کند، لازم است این یارانه ها هوشمند بوده و با هدفمندی بیشتری تخصیص یافته و توزیع گردد.
 
 تقریباً هر آنچه در ایران تولید و صادر می شود، بگونه ای از یارانه ها دولتی بهره مندمی گردد ولی میزان انتفاع اقشار و اصناف گوناگون از این یارانه ها، یکسان نیست. از سوئی، عبارت "صادرات غیر نفتی" در برگیرنده طیف بسیار وسیع و نامرتبطی از کالاها و خدمات است که میزان برخورداری هر یک از آنها از یارانه ها، با دیگری کاملاً متفاوت است. مقایسه کنید بین: روغن موتور، مصنوعات پلاستیکی، مقاطع آلیاژی، لوله و پروفیل، خودرو، عسل، مرکبات، خشکبار، فرش دستباف، نرم افزار و نصب یا تعمیر یکدستگاه ترانسفورماتور در خارج از کشور.
 
یارانـه های  پرداختی به برخـی از کالاها و بسیاری از انـواع خدمات فنـی و مهندسی آنقدر ناچیز است که می توان آنرا "صفر" فرض کرد و حال آنکه در بسیاری از موارد تنها عاملی که صادرات بعضی از کالاها را توجیه پذیر می سازد، همین یارانه هاست. و حتی جمعی از صاحبنظران معتقدند بیش از 25% از آنچه ما صادرات غیر نفتی می نامیم، عملاً نفتی است.
 
دقت شود که در صادرات کالا، "فرا ملی" شدن شرکتهای تولید کننده، امری ضروری نیست. بعبارت دیگر شما می توانید کالایی را بصورت FOB و یا  حتی Ex-Work بفروشید و خیر و شر صادرات و حضور در بازار های بین المللی را به واردکنندگان و واسطه های خارجی ، واگذار کنید و عملاً رقابت خود را به قیمت تمام شده کالا در داخل ایران، محدود سازید. در صادرات خدمات فنی و مهندسی (خصوصاً فعالیت های پیمانکاری برون مرزی) قضیه به هیچ وجه اینگونه نیست، لازم است که ترک دیار کنید و در آنسوی آبها با رقبای خود دست و پنچه نرم کنید.
راستی رقبای پیمانکاران ایرانی در زمینه خدمات فنی و مهندسی کیستند؟ نکته دوم عرائض من از همینجا آغاز می شود:
 
آگاهی دارید که نشریه فورچون (Fortune)، همه ساله تعداد پانصد شرکت را بعنوان بزرگترین شرکتهای جهان انتخاب، و دسته بندی می کند. در رتبه بندی ماه اوت سالجاری از میان 500 شرکت برتر جهان که به 51 گروه کاری تقسیم شده اند، چهارده شرکت در زمینه مهندسی و ساخت و ساز (Engineering , Construction) فعالیت می کنند، که به ترتیب اهمیت عبارتند از:

 
 

 
 
همانگونه که ملاحظه می فرمایید سود این شرکتها (اعم از نسبت سود به درآمد و یا سرمایه) یک عدد تک رقمی است، زیرا نوعاً از کشورهائی می آیند که بهره بانکی آنها هم تک رقمی است، وگرنه کارشان توجیه اقتصادی نداشت. لازم به تکرار نیست که اینها جزء سرآمدترین شرکتهای جهان هستند، شرکتهای موفق، کوچکتر و ضعیفتری که به همین میزان سود هم دست نمی یابند، بسیارند.
 
حال فرض کنیم که شرایط ما عیناً مشابه همین شرکتهاست؛
فرض کنیم به تمام فن آوریهای آنها که از نتایجش افزایش سرعت کار و  کاهش هزینه هاست، دست یافته ایم؛
فرض کنیم که تمامی پارامترهای اقتصاد جهانی بین ما و آنها یکسان است، فشارها و تحریم ها نیز برچیده شده است؛
فرض کنیم مشکلات نقدینگی و احدهای تولید ی داخل کشور از بین رفته است و از ما پیش پرداختهای کلان طلب نمی کنند؛
فرض کنیم فروشندگان مواد اولیه، تجهیزات و ماشین آلات برای ما و آنها قیمتهای یکسانی را قائلند  (نکته اخیر هیچ ارتباطی به تحریمها و یا ایرانی بودن ما ندارد، حجم معاملات و جایگاه اعتباری شرکتهای بزرگ، قدرت چانه زنی آنها را افزایش داد و همیشه به بهترین بهاء و شرایط پرداخت دست می یابند)؛
با فرض تحقق همه این آرزوهای (فعلاً) دست نیافتنی، چگونه می توانیم با حریفان خود رقابت کنیم؟ با کدام سرمایه؟ کدام بانک ایرانی به ما وام 3 درصدی می پردازد؟ کدام شرکت سرمایه گذاری را در ایران سراغ دارید که به چیزی کمتر از دو یا سه برابر سودی که بانکها به سپرده های ثابت می پردازند، قناعت کند؟
 
اگر معتقدیم که توسعه، تعمیق و پایائی صادرات غیر نفتی، خصوصاً خدمات فنی و مهندسی یک ضرورت ملی است، که به نظر نگارنده جز این نیست، باید فکری در این باب کرد و چاره ای جست.
 
مسئولان محترم سازمان توسعه تجارت بررسی کنند که هر یک از شرکتهای ایرانی فعال در این زمینه سالانه در چند مناقصه بین المللی شرکت می کنند، در چند مناقصه برنده می شوند و در موارد عدیده ای که مجبورند کار را به حریفان واگذار کنند، با چه اختلافی می بازند. اگر عزمی برای حمایت از این صادرکنندگان وجود دارد خصوصاً، ا مروز که سخن از پرداخت نقدی یارانه ها می رود، باید لااقل بخشی از این فاصله و شکاف قیمتی موجود بین ما و رقبا، نقداً به صادرکنندگان اینگونه خدمات پرداخت شود تا بتوانند بقاء خود را در این عرصه تضمین نمایند. بدیهی است پرداخت این یارانه ها می تواند سیری نزولی داشته باشد و به تدریج (مثلاً ظرف ده سال)، میل به صفر کند، ولی نقطه آغاز آن، هرچه هست؛ باید بمراتب بیش از سقف 8 درصدی کنونی باشد.
 
 
فرستنده : رضا عبادزاده
(صادر کننده نمونه کشور در زمینه خدمات فنی و مهندسی)
۸ مهر ۱۳۸۷ ۱۱:۲۴

نظرات کاربران (مسئولیت درج شماره تماس در صورت ایجاد مزاحمت تلفنی، با کاربر است.لطفا دقت فرمائید)


نام فرستنده:
پست الکترونیک: *  
نظر: *
 
تعداد کاراکتر باقیمانده: 10000  

کلیه حقوق این وب‌سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی صنایع آب، برق، نفت و انرژی می‌باشد.