English
شنبه، ۲۵ آبان ۱۳۹۸, ۰۶:۱۸
به پایگاه اطلاع رسانی صنایع آب، برق، نفت و انرژی خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود

اخبار

موننکو ایران، مصاحبه با معاون تولید نیرو، انرژِی‌های تجدیدپذیر به نگاه ویژه مسئولان نیاز دارد

موننکو ایران، مصاحبه با معاون تولید نیرو، انرژِی‌های تجدیدپذیر به نگاه ویژه مسئولان نیاز دارد
بر اساس تحقیقات انجام شده کشورهای توسعه یافته در حال جایگزینی انرژی های تجدیدپذیر به جای نفت و گاز و زغال سنگ می باشند. بنحویکه در حال حاضر چین و آمریکا به ترتیب 26% و 17% از برق خود را از انرژی های تجدیدپذیر تامین می نمایند.

صبا  مجموعه موننکو ایران به عنوان بازوی مهندسی شرکت مپنا رسالت خود دانسته و به عرصه انرژی‌های تجدید‌پذیر وارد شده است. این مجموعه ۷۵۰ مگاوات نیروگاه بادی را در ۱۱ نقطه برای مپنا امکان سنجی تامین اقتصادی کرده‌ است. معاون تولید این مجموعه معتقد است که اگر از همه ظرفیت‌ کشور استفاده کنیم می‌توانیم دوبرابر آنچه که در حال حاضر برق تولید می‌شود برق تولید کنیم. محمد معنوی ما را بیشتر با موننکو ایران و انرژی‌های تجدید پذیر آشنا کرد:


1-    لطفا ابتدا خود و مجموعه موننکو را معرفی بفرمایید؟

محمد معنوی هستم، دانش آموخته رشته عمران از دانشگاه صنعتی شریف و سال 1371 فارغ التحصیل شده‌ام. در سال‌های ابتدایی در بخش‌های مختلف به عنوان مهندس مشاور فعالیت خود را آغاز کردم. سال ۷۴ با موننکو ایران آشنا شدم و از سال ۷۵ تاکنون نیز در این مجموعه مشغول به فعالیت هستم.

در این 21 سال در بخش‌های مختلف مجموعه فعال بوده‌ام. در حال حاضر به عنوان معاون تولید نیرو موننکو ایران مشغول به کار هستم.

موننکو ایران در سال ۱۳۵۲ و چهار سال بعد از توانیر افتتاح و تأسیس شد. این مجموعه در بخش عمده‌ای از نیروگاه‌های کشور قبل و بعد از انقلاب نقش داشته است. زمینه کاری شرکت در حوزه انرژی بوده و در بخش‌های مختلف از جمله نیروگاه، خط، پست، نفت، گاز، مخابرات و سیستم‌های اتصال شبکه در معاونت‌های دیگر این شرکت فعالیت دارد.

در معاونت تولید ما متولی بخش نیروگاهی و یوتیلیتی های بخش نیروگاه در کل صنعت برق هستیم. مانند آب، تصویه آب، فاضلاب، آب شیرین‌کن، انرژی‌های نو، نیروگاه بادی، نیروگاه خورشیدی، ژئوترمال، نیروگاه حرارتی که شامل بخش‌های نیروگاه بخار و ... می‌شود.

شایان ذکر است از مجموعه حدود ۷۷ هزار مگاوات نیروگاه که در حال حاضر در کشور راه‌اندازی شده است ۱۱ هزار مگاوات آن نیروگاه آبی محسوب می‌شود که بیش از حدود ۵۰ هزارمگاوات آن بر عهده موننکو ایران بوده است.

2-   لطفاً ضرورت توجه به انرژی های تجدیدپذیر برای تولید انرژی در دنیا و کشور را بیان کنید؟

از مهمترین ضرورت­های استفاده از انرژی­های تجدید پذیر برای تولید انرژی در دنیا و کشور، توجه به آمارهای تکان‌دهنده تأثیرات مضر استفاده از سوخت­های فسیلی و متعارف برای تولید انرژی الکتریکی در کنار آلودگی زیست محیطی ناشی از انتشار آلاینده­ها در کره زمین و کشور می­باشد.

ضرورت دیگر رخداد انقلاب عظیمی در این حوزه می­باشد که کل دنیا را دچار تحولات فراوانی کرده است و متأسفانه کشور ایران از این پیشرفت بسیار عقب افتاده است. به گونه­ای که تا کنون تنها 2/216 مگاوات انواع نیروگاه خورشیدی و 260 مگاوات نیروگاه بادی در کشورمان احداث شده است که نه تنها نسبت به پتانسیل کشور ایران در این حوزه­ها بسیار کم است بلکه در این حوزه با کشورهای جهان سوم نیز قابل مقایسه نمی­باشد.

از سال 2012 تا به امروز بیش از نیمی از پروژه­های اجرا شده برای تولید برق در جهان بر مبنای انرژی­های تجدیدپذیر بوده است. در پایان سال 2016 ظرفیت نصب شده تجدیدپذیرها در جهان بیش از 2000 گیگاوات بوده است که نسبت به سال 2007 بیش از دو برابر رشد داشته است. فقط در سال 2016 به مقدار 162 گیگاوات (شامل 36 گیگاوات برق آبی، 51 گیگاوات بادی، 71 گیگاوات فتوولتائیک، 9 گیگاوات زیست توده و 1 گیگاوات ترکیبی از خورشیدی حرارتی، دریایی، زمین گرمایی) پروژه­های تجدیدپذیر در دنیا نصب شده است. پیش­بینی می­شود که این رشد در سال­های آتی با شتاب بیشتری ادامه پیدا کند.

 

3-  با توجه به ظرفیت های اقلیمی ایران مانند باد و آفتاب و ... ضرورت های ورود به این بخش را بیان فرمایید؟ و چه فرصت هایی در این بخش وجود دارد؟

ایران به دلیل شرایط جغرافیایی خاص، پتانسیل­های زیادی برای استفاده از انرژی­های برق آبی، بادی، خورشیدی، زمین­گرمایی و زیست­توده دارد و در صورت سرمایه­گذاری­های مناسب می­توان از این نعمت خدادادی به بهترین شکل بهره­مند شد. کشورمان در منطقه­ای واقع شده که با داشتن حدود ٣٠٠ روز آفتابی از نظر دریافت انرژی خورشیدی در میان نقاط مختلف جهان در رده مناسبی قرار دارد؛ لذا استفاده از انرژی­های خورشیدی و بادی به دلایل مختلفی مانند دسترسی آسان و سهولت تبدیل شدن به انرژی الکتریکی، سازگاری با محیط زیست و تجدیدپذیر بودن، از مطلوبیت زیادی برخوردار است.

با نگاهی اجمالی به دو مزیت بزرگ موجود در ایران یعنی وجود دو مسیر اصلی باد و همچنین تابش بالاتر از حد متوسط جهانی اهمیت توجه به این دو منبع در دسترس در کشور روشن می­گردد. برای قابل لمس­تر شدن این موضوع دو آمار ارائه شده ذیل قابل تامل است.

طبق اطلس بادی تهیه شده و بر اساس اطلاعات دریافتی از ۶۰ ایستگاه و در مناطق مختلف کشور، میزان پتانسیل اسمی سایت­ها در حدود ۶۰۰۰۰ مگاوات می­باشد. با مقایسه این عدد با قدرت نامی نصب شده در انتهای سال 95 (76,428 مگاوات بر اساس آمار تفصیلی صنعت برق ایران)، می­توان دید که فرصت استفاده از انرژی باد در ایران تا چه حدی بالا است.

از طرف دیگر اگر مساحتی معادل ۱۰۰×۱۰۰ کیلومترمربع زمین را در فلات مرکزی، به ساخت نیروگاه خورشیدی فتوولتائیک اختصاص دهیم، برق تولیدی آن در سال حدود معادل 232994 میلیون کیلووات‌ساعت خواهد بود. در این مورد نیز، مقایسه انرژی قابل استحصال از تابش خورشید با فرض فوق‌الذکر با کل انرژی برق تولید سال 95 (272801 میلیون کیلووات­ساعت بر اساس آمار تفصیلی صنعت برق ایران)، نشان­دهنده پتانسیل بسیار بالای تأمین انرژی، با استفاده از این انرژی­ها می­باشد.

4-   عمده فعالیت­های شرکت­هایی نظیر مپنا و موننکو در این زمینه چه بوده و دستگاه­های متولی چه حمایتی از این بخش دارند؟

از آنجایی که شرکت موننکو به عنوان بازوی مهندسی گروه مپنا همواره به عنوان یک شرکت پیشرو درارائه خدمات مهندسی ایفای نقش می­نماید و همچنین به دلیل الزام به تعهد به مسئولیت­های اجتماعی، می‌بایست در صف مقدم قرارداشته باشد، از ابتدای دوره توسعه استفاده از انرژی­های تجدیدپذیر، به ارائه خدمات مهندسی در این حوزه پرداخته است.

در اولین گام، پتانسیل­سنجی حدود 750 مگاوات نیروگاه بادی در 11 سایت ایران با محوریت بخش سرمایه­گذاری مپنا و در سال 88 آغاز گردید. در ادامه، گام­های بعدی این پتانسیل­سنجی به سرعت به سمت امکان سنجی، طراحی پایه و تفصیلی بوسیله موننکو پیش رفت، به گونه­ای که بر اساس آمار ده سال صنعت برق ایران در انتهای سال 93، نیروگاه کهک با 10 واحد توربین­ 5/2 مگاواتی در منطقه کهک تاکستان به عنوان بزرگترین نیروگاه مگاواتی ایران وارد مدار تولید انرژی گردید. در انتهای سال 95، ظرفیت نصب شده در حال بهره­برداری این نیروگاه به 35 مگاوات افزایش یافت که تا انتهای سال96 به 55 مگاوات رسید. در فاصله بین سال­های 88 تا کنون شرکت موننکو به عنوان پیشرو در ارائه خدمات مهندسی احداث نیروگاه­های بادی، در پروژه­های متعددی ارائه خدمات مهندسی داشته است. از جمله شاخص­ترین آنها می‌توان به نظارت عالیه و کارگاهی سمت کارفرما در بزرگترین نیروگاه بادی فعلی کشور با 18 واحد 4/3 مگاواتی (مجموع 2/61 مگاوات)، اشاره کرد که این نیروگاه در منطقه طارم سیاه­پوش اجرا شد و در خرداد ماه سال جاری وارد شبکه سراسری شد.

در حوزه انرژی خورشیدی نیز شرکت موننکو از سال 89 با ارائه خدمات مهندسی امکان­سنجی و تهیه اسناد مناقصه تأمین برق با استفاده از سیستم فتوولتاییک برای دو روستا در سیستان و بلوچستان به این حوزه وارد شد و اکنون با در دست داشتن مطالعات امکان­سنجی و تهیه اسناد مناقصه برزگترین نیروگاه خورشیدی کشور به ظرفیت 150 مگاوات در حال ارائه خدمات مربوطه می­باشد. همچنین در این راستا خدمات مهندسی تأمین 20% انرژی سازمان­ها و ارگان­های دولتی را نیز در دست اقدام دارد.

5-   با توجه به پروژه­های صورت گرفته در این بخش لطفاَ در خصوص تکنولوژی و فناوری به کار گرفته شده در این قبیل پروژه­ها صحبت بفرمایید.

در پروژه­های کهک و آقکند از تکنولوژی توربین­های بادی 5/2 مگاواتی شرکت مپنا که انتقال دانش آن توسط شرکت Fuhrlander انجام شده ، استفاده شده است. در پروژه سیاهپوش توربین­های بادی 4/3 مگاواتی شرکت زیمنس اجرا می­گردد. در پروژه­های خورشیدی از هر دو مدل پنل­های منوکریستال و پلی‌کریستال استفاده شده است.

6-   تاکنون چه سرمایه‌گذاری‌های‌ کلان در عرصه تولید انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران صورت گرفته  است؟

چنانچه در بالا اشاره شده، بزرگترین سرمایه گذاری­های صورت گرفته در احداث نیروگاه بادی 55 مگاوات کهک و 2/61 مگاوات سیاهپوش و 50 مگاواتی آقکند بوده و در زمینه خورشیدی نیز بزرگترین سرمایه‌گذاری­های انجام شده به قرار ذیل می­باشند:

اولین نیروگاه خورشیدی با ظرفیت 1 مگاوات در اراک و بعدی 2/1 مگاوات در ۲۰ کیلومتری شهر رفسنجان استان کرمان به شبکه سراسری متصل گردید. پس از آن تا کنون 13 نیروگاه ۱۰ مگاواتی در استان­های اصفهان، یزد، کرمان، سیستان و بلوچستان، تهران، فارس، خراسان جنوبی و هرمزگان احداث و 6 نیروگاه نیز با ظرفیت­های بین 7 تا 9 مگاوات نیز در استان­های همدان و تهران بعنوان بزرگترین نیروگاه­های خورشیدی کشور به شبکه سراسری برق متصل گردیده­اند.

 

7-  آینده دنیا و بخصوص ایران با توجه به محدود بودن انرژی­های فسیلی در این زمینه چگونه خواهد بود؟

در این رابطه، تحقیقات نشان می­دهد ذخایر نفت آمریکا تا حدود 10 سال آینده و گاز این کشور تا حدود دو دهه دیگر پایان می­یابد و برای کشور ما تا حدود 140 سال دیگر نفت و حدود 220 سال آینده گاز به اتمام می­رسد. با توجه به محدود بودن ذخایر نفت و گاز و اینکه این منابع جایگزین نخواهند شد، حتی اگر زمان اتمام آنها از مقادیر پیش­بینی شده بیشتر باشد، باز هم لازم است تا با آینده­نگری و توجه به نسل­های آینده، در جایگزینی آنها و کمک به حفظ محیط زیست کره زمین و کشورمان و حفظ آنها برای استفاده­های مفیدترکوشید. همچنین لازم به ذکر است که ظرفیت جهانی فتوولتائیک نصب شده فقط در سال 2017 به مقدار 90 گیگاوات و ظرفیت جهانی بادی نصب شده در این سال مقدار 40 گیگاوات بوده است. شایان ذکر است که در پایان سال 1396 ظرفیت برق تولیدی ایران 78 گیگاوات بوده که در این میان ظرفیت تجدیدپذیرها (به جز برق­آبی) کمتر از 2/0% ظرفیت برق تولیدی ایران می‌باشد. رشد انرژی­های تجدیدپذیر مدیون افت شدید سرمایه مورد نیاز برای اجرای اینگونه پروژه­ها می‌باشد، به نحوی که "هزینه همتراز شده برق" (LCOE) برای نیروگاه­های بزرگ فتوولتاییک شاهد افتی 73% مابین سال­های 2010 الی 2017 بوده است. پیش­بینی می­شود که LCOE به دلایل زیادی مانند استفاده از روش­های تولید با بازدهی بالاتر، افزایش حجم تولید تجهیزات، بلوغ تکنولوژی و غیره در سال­های آتی شاهد کاهش باشد. "هزینه همتراز شده برق" برای نیروگاه­های بزرگ فتوولتائیک در سال گذشته شاهد رکوردهای جدیدی در ابوظبی، شیلی، دبی، مکزیک، پرو و عربستان به مقدار 03/0 دلار آمریکا بر kWh بوده است. با توجه به آمار ذکر شده، جای هیچ تردیدی باقی نمی­ماند که انرژی­های تجدیدپذیر در دنیای امروز قابلیت رقابت با انرژی­های فسیلی و اتمی را دارا می‌باشند و آینده بسیار روشنی در کاربرد این انرژی­ها پیش رو می­باشد که امید است کشور ایران نیز بتواند در سال­های آتی رشد خوبی در این صنعت داشته و عدم توسعه انرژی­های تجدیدپذیر در سال­های گذشته را جبران نماید.

8-  کشور از نظر داشتن انرژی­های فسیلی و هیدروکربن­ها موقعیت ممتازی دارد با این توصیف مزیت­های ورود به انرژی های تجدید پذیر چیست و چه توجیه و مزیتی دارد؟

محدود بودن منابع انرژی فسیلی و مشکلات ناشی از انتشارات گازهای گلخانه ای، توجه بیش از پیش به انرژی­های تجدیدپذیر را بر همگان روشن و ضروری کرده است. با توجه به برخورداری از پتانسیل مطلوب و مناسب انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور، توسعه منطقی این منابع ارزشمند و خدادادی موجه به نظر می‌رسد، چرا که از این طریق می­توان در جهت اهداف توسعه پایدار هم گام برداشت.

منابع انرژی از مهمترین عوامل و عناصر توسعه پایدار است. داشتن منابع انرژی مناسب عمده­ترین عامل اقتصادی در جوامع صنعتی، پس از نیروی انسانی است؛ چرا که انرژی یک نیاز اساسی برای استمرار توسعه اقتصادی، رفاه اجتماعی، بهبود کیفیت زندگی و امنیت جامعه است. اگر انرژی به نحوی تولید و مصرف شود که توسعه انسانی را در بلندمدت در تمام ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی تأمین کند، مفهوم انرژی پایدار تحقق خواهد یافت، براین اساس می توان گفت تأمین انرژی پایدار ضرورت توسعه پایدار است. به همین دلایل، در سال­های اخیر کشورهای مختلف پیشرفته و در حال توسعه توجه فزاینده­ای به انرژی تجدیدپذیر(انرژی خورشید، باد، ژئوترمال و غیره)برای ایجاد تنوع در استفاده از منابع انرژی و کاهش وابستگی به یک حامل انرژی و ملاحظات زیست محیطی در جهت دستیابی به انرژی پایدار معطوف داشته‌اند.

بالا رفتن قیمت سوخت های فسیلی، ملاحظات زیست محیطی، امنیت تامین انرژی، پیشرفت فناوری و توجیه اقتصادی در برخی موارد از جمله عوامل تعیین­کننده آینده انرژی­های تجدیدپذیر است. به هر حال این حوزه به طور دائم در حال تغییر بوده و آینده این تغییرات نمایانگر کاهش هزینه­ها و گسترش نفوذ آن در بازار انرژی جهان و رسیدن به انرژی پایدار است.

همچنین با توجه به آلودگی ناشی از مصرف سوخت­های فسیلی ومطابق ماده 15 توافقنامه پاریس که ایران نیز آن را پذیرفته است، ایران متعهد به کاهش 4% انتشار گازهای گلخانه­ای تا سال 2030 می­باشد. در غیر این صورت، تحریم­های شدیدی گریبان کشورمان را خواهد گرفت. از طرف دیگر استفاده بیشتر از منابع انرژی­های تجدیدپذیر، باعث خواهد شد مقدار بیشتر از مواد فرآوری شده و مشتقات منابع فسیلی کشور به خارج صادر شده و باعث درآمدزایی بیشتری برای کشور گردد.

9-   تا کنون چه نوع فرهنگ‌سازی در این زمینه شده و تا چه حد مردم از مزیت استفاده از انرژی‌های بازتولید‌شونده آگاه هستند.

علیرغم پتانسیل بسیار بالایی که در بندهای فوق به آن اشاره شد، متأسفانه فرهنگ­سازی خاصی جهت بالابردن آگاهی مردم در این زمینه صورت نگرفته است. هرچند که ارائه طرح­های تشویقی که درچند سال اخیر انجام شده ، می­تواند در خصوص توسعه کاربرد انرژی­های تجدیدپذیر خصوصاً خورشیدی تاثیرگذار باشد، ولی برای توسعه فراگیر استفاده از انرژی­های تجدیدپذیر موانع و مشکلات اساسی وجود دارد که میبایست به ترتیب ولی با سرعت از سر راه برداشته شود. البته لازم به ذکر است در شبکه­های رسانه ملی تا حدی تلاش شده است تا انرژی­های تجدیدپذیر معرفی شوند اما به اندازه­ای کم است که نمی­توان آن را تبلیغی یا تشویقی به منظور کاربرد این انرژی­ها همچون نصب پنل­های خورشیدی بر روی سقف و ... به شمار آورد.

10- چه موانعی برای به کار گیری این گونه انرژی ها در کشور وجود دارد؟

با توجه به صحبت­های سرمایه­گذارانی که به منظور احداث نیروگاه­های تجدیدپذیر به این مهندسین مشاور مراجعه می­کنند می­توان پی برد که ایران در راه بکارگیری انرژی­های نو با موانع عمده واساسی مواجه است. یکی از این موانع، وجود نفت ارزان و منابع غنی هیدروکربنی در کشور است. نبود شناخت از انرژی­های تجدیدپذیر و مجهول ماندن مزایای آن توسط مردم ومسئولان از دیگر موانع دستیابی به انرژی­های تجدیدپذیر در این برهه زمانی است. موانع موجود دیگر در این زمینه که می­توان به آنها اشاره نمود. قوانین، مقررات، موانع، زمانبر بودن و ناهموار بودن مسیر، دریافت مجوزهای قانونی، احداث نیروگاه­های تجدیدپذیر و همچنین عدم ثبات در نرخ­های تضمینی و پرداخت وجوه فروش برق به سرمایه­گذاران که بخصوص سال جاری شکل مزمنی به خود گرفت، می­باشند. جنبه دیگر، عدم وجود سرمایه­گذاران داخلی به جهت عدم توانایی تأمین مالی و عدم رغبت به دلیل جنبه ذکر شده در بالا می­باشد. به منظور بهبود شرایط دراین عرصه مناسب­سازی بستر ورود سرمایه­گذاران خارجی اولویت بسیار بالایی دارد.

از دیگر مشکلات می­توان به مواردی همچون افزایش تعرفه گمرکی ورود تجهیزات، زمانبر بودن اخذ مجوزات و مسائلی که در این مورد گریبانگیر سرمایه­گذار می­شود، عدم همکاری بسیاری از تأمین­کنندگان خارجی تجهیزات به دلیل تحریم­ها، عدم اطمینان از بازگشت سرمایه و مطالعات اقتصادی به دلیل نوسانات ارزش ارز، ریسک بالای سرمایه‌گذاری در این حوزه در ایران، عدم اطمینان از دریافت به موقع درآمد حاصل از انرژی تولیدی، عدم وجود زیرساخت مناسب و هزینه بالایی که سرمایه‌گذار بایستی برای انتقال انرژی تولیدی متحمل شود، اشاره کرد. موارد فوق نمونه­ای از چالش­هایی است که شرکت­های فعال در این حوزه با آنها مواجه هستند و نمی­توان انتظار داشت که بدون حل این مشکلات، سرمایه­گذاران، سرمایه خود را در این زمینه به کار ببرند.

با مقایسه نرخ خرید تضمینی برق تجدیدپذیر در ایران با بقیه کشورهای منطقه و جهان و دیگر مشوق­های بسیار مناسب موجود در ایران، رشد قابل ملاحظه ای انتظار میرفت که متاسفانه حاصل نگردید. طبق آمار ساتبا مجموع ظرفیت نیروگاه­های تجدیدپذیر غیردولتی در حال بهره­برداری کمتر از 500 مگاوات می­باشد. همچنین قوانین موجود ساتبا در زمینه تجدیدپذیر در ایران دقیقاً برای جذب سرمایه‌گذار غیردولتی وضع شده بود که ظرفیت کمی عملی گردید.


کد اختصاصی -131844
۲۵ دی ۱۳۹۷ ۱۴:۲۳

نظرات کاربران (مسئولیت درج شماره تماس در صورت ایجاد مزاحمت تلفنی، با کاربر است.لطفا دقت فرمائید)


نام فرستنده:
پست الکترونیک: *  
نظر: *
 
تعداد کاراکتر باقیمانده: 10000  

کلیه حقوق این وب‌سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی صنایع آب، برق، نفت و انرژی می‌باشد.