English
چهارشنبه، ۲ بهمن ۱۳۹۸, ۱۹:۰۰
به پایگاه اطلاع رسانی صنایع آب، برق، نفت و انرژی خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود

اخبار

الگوی موفق در بومی‌سازی

الگوی موفق در بومی‌سازی
سال‌هاست که برخورداری از توان نظامی به‌عنوان تنها مؤلفه اقتدار ملت‌ها، از گردونه رقابت جهانی خارج شده است و بهره‌مندی از فن‌آوری‌های برتر به‌عنوان مهمترین عامل نیرومندی ملت‌ها بشمار می‌آید.
تجربه کشورهای صنعتی جهان نشان داده است که کلیدی‌ترین راهبرد برای عبور از دوران توسعه نایافتگی، پرداختن به مقوله مدیریت فن‌آوری است. مدیریت فن‌آوری دارای ابعاد ملی، بخشی و بنگاهی است.
- در سطح ملی مدیریت فن‌آوری به تدوین و اعمال سیاست‌های کلان و عمومی معطوف می‌گردد.
- در سطح بخشی، مدیریت فن‌آوری به برنامه‌ریزی، تعیین استراتژی‌ها و ارائه الگوهای مناسب می‌پردازد.
- و در سطح بنگاه، مدیریت فن‌آوری بر اجرای فرآیندها و پیاده‌سازی مراحل کسب، جذب و توسعه فن‌آوری تاکید دارد.
از طرفی مهمترین ویژگی دنیای امروز، سرعت تحولات فن‌آوری است. در حال حاضر چرخه عمر برخی از فن‌آوری‌ها به یک سال نزدیک گردیده و رقابت در سطح جهانی برای پیشی گرفتن از سایر رقبا بسیار فشرده شده است.
نگاه غالب در دنیای امروز به مقوله فن‌آوری، به‌عنوان بهترین ابزار برای پیشرفت و مناسبترین راهکار برای تولید ثروت است. بدین لحاظ بیشتر کشورهای در حال توسعه برای دستیابی و بهره‌گیری از فن‌آوری‌های مختلف تلاش برنامه‌ریزی‌شده‌ای را آغاز کرده‌اند و برخی از آنها پیروزی‌های چشمگیری به‌دست آورده‌اند.
کشور ما در زمره کشورهای در حال توسعه قرار می‌‌گیرد و انتقال فن‌آوری به‌عنوان یک راه میانبُر برای دستیابی به فن‌آوری‌های روز درنظر گرفته شده است و در سطوح ملی، بخشی و بنگاهی، تلاشهای زیادی برای شناسایی و انتقال فن‌آوری صورت می‌گیرد لیکن شرط انتقال واقعی فن‌آوری آن است که مقوله بومی کردن آن به‌طور همه‌جانبه موردتوجه قرار گیرد.
در بررسی اقدامات انجام‌شده طی سال‌های گذشته، مشاهده می‌کنیم که در بسیاری از موارد با هدف انتقال فن‌آوری گام‌هایی برداشته ، بعضی تجهیزات خریداری و حتی مستندات فنی هم دریافت شده است ، ولیکن فرآیند جذب و بومی‌سازی فن‌آوری محقق نگردیده است. نتیجه این شده که علی‌رغم انجام اقدامات اولیه و پرداخت هزینه‌هایی تحت عنوان انتقال فن‌آوری، وابستگی فن‌آوری همچنان به قوت خود باقی است و روند واردات کالا و ماشین‌آلات ساخته‌شده به کشور، ادامه دارد و حداکثر فرآیند مونتاژ به داخل منتقل گردیده است.
اساتید و صاحبنظران مدیریت فن‌آوری، روشهای مختلفی را برای انتقال فن‌آوری مطرح کرده‌اند که بنا به موقعیت و شرایط انتقال‌دهنده و انتقال‌گیرنده یکی از این روشها مورد استفاده قرار می‌گیرد .
انتقال فن‌آوری به‌صورت خرید و دراختیار گرفتن امتیاز، انتقال فن‌اوری در خلال اجرای پروژه، انتقال فن‌آوری در چارچوب سرمایه‌گذاری مشترک و انتقال فن‌آوری بهمراه خرید انبوه محصول، روشهای شناخته‌شده و تجربه‌شده انتقال فن‌آوری است که باتوجه‌به ماهیت، نوع و سطح فن‌آوری، سیاست‌ها و اهداف انتقال‌دهنده و انتقال‌گیرنده آن می‌تواند مدنظر قرار گیرد.
صنعت برق ایران به‌عنوان یک صنعت زیربنایی و مهم، سالیانی است که با هدف کاهش وابستگی به خارج از کشور، بهره‌مندی از فن‌آوری‌های جدید، بالا رفتن کیفیت خدمات و فعالیت‌ها، کاهش هزینه‌های ارزی، کاهش قیمت تمام‌شده انرژی در مراحل تولید، انتقال و توزیع، کارآفرینی و توسعه صنعتی کشور، درصدد انتقال فن‌آوری‌های موجود و جدید موردنیاز در صنعت برق بوده و در این راه گام‌های بزرگی را برداشته است. دستیابی به 100درصد خوداتکائی در خدمات مهندسی، ساخت تجهیزات، احداث و بهره‌برداری از تاسیسات توزیع نیروی برق و بیش از 95درصد در عرصه انتقال و حدود 80درصد عرصه تولید نیروی برق از دستاوردهای ارزشمند متخصصان و مدیران فعال در صنعت برق ایران بشمار می‌آید که طی سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی به‌دست آمده است.
برنامه‌ریزی و انجام فرآیند کامل انتقال فن‌آوری در اجرای سه طرح مهم در صنعت برق ایران شامل اجرای پست‌های فشارقوی، احداث نیروگاههای آّبی و ساخت 30 توربین گازی، منجر به دستیابی به یک الگوی موفق در بومی‌سازی فن‌آوری در صنعت برق ایران گردید که ازجمله دستاوردهای مهم نرم‌افزاری در مدیریت فن‌آوری بشمار می‌آید.
اگر فرآیند انتقال فن‌آوری را شامل این موارد بدانیم:
1- ارزیابی و انتخاب فن‌آوری،
2- توافق و برنامه‌ریزی بین انتقال‌گیرنده و انتقال‌دهنده،
3- تعیین و سازماندهی عوامل انتقال‌گیرنده،
4- تحویل اسناد و یادگیری کاربرد فن‌آوری،
5- آماده‌سازی امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری موردنیاز،
6- کاربرد موفق فن‌آوری با نظارت انتقال‌دهنده،
7- ارزیابی عملکرد و جذب فن‌آوری،
8 – بازنگری و بهینه‌سازی فعالیت‌ها در مرحله بهره‌برداری از فن‌آوری،
9- توسعه و ارتقاء فن‌آوری،
بررسی و ارزیابی چگونگی انجام فرآیند انتقال فن‌آوری در طرح‌های فوق‌الذکر در شرکت‌های سازمان توسعه برق ایران، فرآب و مپنا، نمایانگر انجام اکثر مراحل اشاره‌شده همراه با ظرفیت‌سازی و ایجاد واحدهای صنعتی، مشاوره‌ای و پیمانکاری موردنیاز در بخش‌های دولتی و خصوصی بوده است.
اجرای الگوی بومی‌سازی در طرح‌های فوق، شرایط جذب کامل فن‌آوری در طراحی و ساخت پست‌های فشارقوی، نیروگاههای آبی و نیروگاههای گازی و سیکل ترکیبی را در کشور ایران را فراهم و تمامی اهداف برنامه‌ریزی‌شده زیر را محقق کرد:
الف- دستیابی به فن‌آوری‌های منتخب،
ب- استفاده بیشینه از ظرفیت و توانمندی‌های داخلی،
ج- ایجاد واحدهای جدید صنعتی و فرصت‌های شغلی،
د- کاهش ارزبری در تامین کالا و تجهیزات و اجرای پروژه‌ها،
ه- کاهش هزینه سرمایه‌گذاری در ساخت پست‌های فشارقوی، نیروگاههای آبی و نیروگاههای گازی و سیکل ترکیبی،
و- ارتقاء سطح علمی و فن‌آوری کشور در برخی از جنبه‌های برق و مکانیک،
ز- دستیابی به کالا و تجهیزاتی که بالقوه می‌توانست مشمول ممنوعیت صادرات به ایران باشد.
امروز پس از گذشت چند سال می‌بینیم که با وجود صنایع نیروگاهی و ظرفیت‌های ایجادشده در زمینه احداث نیروگاهها در کشور امکان اثرگذاری تحریم‌های سیاسی و محدودیت‌های تجاری، فنی و مالی اعمال‌شده بر کشور در زمینه توسعه ظرفیت نیروگاهها، به‌حداقل رسیده است.
امید است با کوشش متخصصان و مدیران صنعت برق ایران، مرحله توسعه و ارتقاء فن‌آوری‌های پیش‌گفته هم به مرحله عمل درآید و سایر صنایع کشور بتوانند از این الگوی موفق بهره‌گیری نمایند.
نویسنده: حبیب اله بیطرف
۳ اسفند ۱۳۸۷ ۱۱:۴۸

نظرات کاربران (مسئولیت درج شماره تماس در صورت ایجاد مزاحمت تلفنی، با کاربر است.لطفا دقت فرمائید)


نام فرستنده:
پست الکترونیک: *  
نظر: *
 
تعداد کاراکتر باقیمانده: 10000  

کلیه حقوق این وب‌سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی صنایع آب، برق، نفت و انرژی می‌باشد.