English
سه شنبه، ۲۱ آبان ۱۳۹۸, ۲۰:۳۶
به پایگاه اطلاع رسانی صنایع آب، برق، نفت و انرژی خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود

اخبار

نیروگاه‌هاى برق- آبی عامل رشد تولید برق در کشور

نیروگاه‌هاى برق- آبى نیاز به سوخت ندارند و به لحاظ حفظ محیط زیست و ذخایر آبى یار‌ى‌رسان هستند. در کنار آن تجربه نشان داده است که پرداختن به تبعات صنعت سدسازى مى‌تواند منافع درازمدت کشور را تضمین کند و برخلاف تصور برخى افراد از دست رفتن زمان، به هنگام اجراى طرح به منظور مقابله با زیان‌هاى احتمالى این صنعت نه تنها از دست رفتن منافع نیست بلکه باعث افزایش منافع حاصل از احداث سد و فعالیت‌هاى سدسازى خواهد بود. این در حالى است که برخى از این نوع سدها مى‌توانند عامل تنظیم و تعادل تولید و مصرف برق در شبکه باشند. بررسى عملکرد وزارت نیرو نشان‌دهنده‌ آن است که در انتخاب محل سدها با احتیاط بیشترى نسبت به گذشته حرکت مى‌کند و همه ملاحظات زیست‌محیطى بالادستى و پایین‌دستى را براى احداث سدها در نظر مى‌گیرد. این مقاله توسط بهروز مرادى کارشناس شرکت توسعه منابع آب و نیروى ایران در هفته‌نامه “برنامه” شماره (240) منتشر گردید که در ذیل مى‌آید: سهم انرژى برق- آبى از کل مصرف انرژى جهان تا سال 2025 میلادى بالغ بر 8 درصد پیش‌بینى شده و این در شرایطى است که رشد تولید انرژى برق- آبى در مدت زمان محاسبه شده 56 درصد افزایش مى‌یابد. نیروگاه‌هاى برق- آبى در کنترل فرکانس شبکه نقش موثرى دارند،‌با توجه به معضل تغییر فرکانس در شبکه کشور، وجود این نیروگاه‌ها در کنترل فرکانس مفید است. نیروگاه‌هاى برق- آبى انرژى موردنیاز خود را براى تولید برق از جریان آب رودخانه‌ها یا کانال‌هاى انتقال آب تامین مى‌کنند. حدود 26 هزار مگاوات ظرفیت تولید برق- آبى در ایران وجود دارد که بخش عمده آن از حوزه رودهاى کارون، کرخه و دز تامین مى‌شود. تولید برق کشور در 6 ماهه اول سال‌جاری، 110 میلیارد کیلووات ساعت بوده که این رقم در سال گذشته معادل 104 میلیارد کیلووات ساعت بوده است به نحوى که تولید، 5/6 درصد رشد را نشان مى‌دهد. نیروگاه‌هاى گازى بیشترین سهم تولید برق کشور را به میزان 14 هزار و 300 مگاوات به عهده دارند، ضمن اینکه بخش بخار سیکل ترکیبى 8 هزار و 900 مگاوات، نیروگاه‌هاى بخارى سهمى معادل 15 هزار و 560 مگاوات، نیروگاه‌هاى آبى 7 هزار و 100 مگاوات و بخش توربین‌هاى دیزلى 380 مگاوات را در تولید برق به خود اختصاص داده‌اند. این در حالى است که نیروگاه‌هاى برق- آبى در افزایش ظرفیت تولید برق در کشور نقش قابل توجهى را بر عهده دارند. در نیمه اول سال‌جارى 2 هزار و 370 مگاوات واحد جدید نیروگاهى وارد مدار شده که 600 مگاوات آن برق- آبى و بقیه مربوط به نیروگاه‌هاى حرارتى و سیکل ترکیبى است. بر اساس برنامه‌ریزى اعلام شده قرار است نیروگاه‌هاى گتوند در سال‌جارى 1500 مگاوات، سد کارون 4 معادل هزار مگاوات و سیمره نیز 500 مگاوات ظرفیت برق-‌آبى کشور را افزایش دهند. توسعه نیروگاه مسجدسلیمان قبلا هزار مگاوات بوده که در حال حاضر ظرفیت آن به 1500 مگاوات رسیده است. در کنار زمان موردنیاز براى احداث این نوع نیروگاه‌ها برخى نکات دیگر نیز از سوى مخالفان توجه به این نوع نیروگاه مطرح است که از آن جمله مى‌توان گفت با توجه به اینکه براى نصب نیروگاه‌هاى برق- آبى نیاز به احداث سد است در نتیجه هزینه ثابت این نیروگاه‌ها بسیار زیاد خواهد بود زیرا براى ساختن سد ابتدا باید مسیر آب منحرف و سپس سد مناسب ایجاد شود که هزینه عمرانى این سدها بسیار زیاد است و با توجه به اینکه تولید این نیروگاه‌ها بستگى به میزان آب پشت سد دارد، در نتیجه در سالهاى کم‌آبی، تولید این نیروگاه‌ها با مشکل همراه خواهد بود. اما این موارد نمى تواند باعث نادیده گرفتن محاسن احداث این نیروگاه شود. در تبیین مزایاى استفاده از نیروگاه‌هاى برق- آبى مى‌توان به نکات زیر اشاره کرد: 1- عمر مفید این نیروگاه‌ها بیش از 50 سال است و تا 100 سال هم مى‌رسد و در مقایسه با عمر نیروگاه‌هاى بخارى (حدود 25 تا 30 سال) بسیار زیاد است. 2- پایدارى این نیروگاه‌ها در مقایسه با نیروگاه‌هاى بخارى بسیار بالاست و با گذشت زمان بازده این نیروگاه‌ها تغییر نمى‌کند. 3- هزینه نگهدارى این نیروگاه‌ها بسیار پایین است. 4- در این نیروگاه‌ها هیچ گونه آلودگى ناشى از گازهاى حاصل از احتراق وجود ندارد و از این نظر مشکلى را براى محیط زیست ایجاد نمى‌کند. 5- هزینه تولید انرژى نیروگاه‌هاى بخارى با تغییر ضریب‌قدرت‌بار، متغیر است اما این هزینه در نیروگاه‌هاى آبى به تقریب مستقل از ضریب قدرت بار است. 6- باعث جلوگیرى از سیل‌ها و سیلاب‌هاى فصلی(با ایجاد سد) مى‌شود. 7- با ایجاد مخزن آب در پشت سد، زمین‌هاى اطراف این مخزن به صورت زمین‌هاى حاصلخیز و کشاورزى در مى‌آید. 8- حفظ محیط زیست و عدم آلودگى فضاى منطقه. توازن تولید و مصرف اگرچه یکى از نیازهاى اساسى کشور تامین توان بالقوه و بالفعل تولید انرژى الکتریکى است اما یکى از مشکلات مهم واثرگذار در این فرآیند برقرارى توازن بین تولید و مصرف است و این مشکل زمانى حاد مى‌شود که شبکه داراى نوسان در میزان مصرف باشد. این مشکل را مى‌توان با کاهش تولید و خارج کردن نیروگاه‌ها از مدار تولید رفع کرد اما این راه حل مشکلات زیادى را در پى دارد از یکسو هزینه قابل توجهى به سیستم تحمیل مى‌کند و از سوى دیگر زمان قابل توجهى براى ورود مجدد یک نیروگاه به مدار تولید لازم است. در کنار آن استهلاک نیروگاهى نیز به شدت نگران‌کننده است. بر این اساس تلاش مى‌شود روشى به کار برده شود که یک مصرف‌کننده مجازى و متعادل‌کننده به وجود آید که ضمن تضمین فرآیند تولید و مصرف قابلیت ذخیره‌سازى انرژى تولید شده (به صورت‌هاى دیگر) را داشته باشد. نیروگاه‌هاى تلمبه ذخیره‌اى نیروگاه‌هایى هستند که علاوه بر تولید انرژى الکتریکى از ظرفیت‌هاى آبی، امکان مصرف انرژى الکتریکى (در سطوح بالا وپیک سنگین) را نیز دارند. این امر از طریق احداث 2 سد در ترازهاى (ارتفاع‌های) متفاوت صورت مى‌گیرد. به طورى که به هنگام نیاز شبکه برق سراسرى (مانند ابتداى شب) با رها کردن آب از سد بالا به سد پایین انرژى الکتریکی، تولید مى‌شود و هنگامى که شبکه در حالت پیک مصرف نیست (مانند صبح زود) با تلمبه آب رها شده در سد پایین به سد بالا، انرژى الکتریکى ذخیره مى‌شود. در این حال به جهت مشخصات فیزیکى مخازن دوگانه این‌گونه سدها، هدرروى آب به تقریب وجود ندارد و به واسطه قرار گرفتن سدها در ارتفاعات و رودخانه‌هاى کوهستانى میزان تبخیر در سطح ناچیزى است که در صورت وقوع از رودخانه تامین مى‌شود. پس از گسترش و راه‌اندازى نیروگاه‌هاى برق بزرگ و پرتوان (نیروگاه‌هاى هسته‌اى و حرارتى نسل جدید) که هر یک گاه توان تولید تا 7 هزار مگاوات برق را داشتند، بحث مدیریت مصرف و توزیع انرژى الکتریکى وارد مباحث جدیدى شد. با توجه به قابلیت توامان مصرف و نیز تولید انرژى الکتریکى که در توان نیروگاه‌هاى تلمبه ذخیره‌اى است، مى‌توان در ساعات پربار و کم‌بار مصرف در شبکه برق مصرفى کشور، تعادل ایجاد کرد. این امر جداى از این مزیت آشکار، فواید عمده دیگرى نیز دارد به طورى که برآوردهاى حداقلى اولیه حاکى از کاهش 19 میلیون دلارى سالانه براى استهلاک تجهیزات نیروگاه‌هاى حرارتى موجود کشور، در اثر راه‌اندازى این نیروگاه‌هاست زیرا با امکان مانورى که در استفاده از قابلیت‌هاى این نیروگاه‌ها وجود دارد، مى‌توان استهلاک قطعات حساس و گران قیمت نیروگاه‌هاى حرارتى را به طرز غیرقابل تصورى کاهش داد. تجربه سایر کشورها بهره بردارى از نخستین نیروگاه‌هاى تلمبه ذخیره‌اى (در ابعاد بسیار کوچک) به سال 1890 در کشورهاى سوئیس و ایتالیا باز مى‌گردد. امروزه حداقل 90 هزار مگاوات (9/2 درصد کل انرژى الکتریکى تولید شده در سطح جهان) نیروگاه تلمبه ذخیره‌اى در دنیا در حال بهره‌بردارى است. براساس آمار ارائه شده براى سال 2005 میلادى میزان انرژى الکتریکى حاصل از نیروگاه‌هاى تلمبه ذخیره‌اى در کشورهاى آمریکا، ژاپن و آلمان بهترتیب 2/19، 67/24 و 85/8 مگاوات بوده، این آمار نشان‌دهنده آن است که سهم نیروگاه‌هاى تلمبه ذخیره‌اى از کل انرژى الکتریکى تولید شده در این کشورها به ترتیب 71/2 ،96/11 و 09/7 مگاوات بوده است.

روزنامه رسالت
۳۰ آبان ۱۳۸۶ ۱۷:۲۸

نظرات کاربران (مسئولیت درج شماره تماس در صورت ایجاد مزاحمت تلفنی، با کاربر است.لطفا دقت فرمائید)


نام فرستنده:
پست الکترونیک: *  
نظر: *
 
تعداد کاراکتر باقیمانده: 10000  

کلیه حقوق این وب‌سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی صنایع آب، برق، نفت و انرژی می‌باشد.